تابع ACCRINT در اکسل — محاسبه سود یا بهره انباشته اوراق بهادار

تابع ACCRINT یکی از توابع مالی اکسل است که برای محاسبه سود یا بهره انباشته (accrued interest) یک اوراق بهادار (مثل اوراق قرضه) بین تاریخ صدور، تاریخ اولین پرداخت یا بین دو تاریخ کوپن استفاده می‌شود. این تابع در کارهایی مثل تسویه معاملات، تعیین قیمت ناپاک (dirty price) و گزارش‌دهی مالی بسیار کاربردی است.

چه زمانی از ACCRINT استفاده می‌کنیم؟

• زمانی که می‌خواهیم بهره انباشته تا تاریخ تسویه را محاسبه کنیم (وقتی پرداخت کوپنی هنوز انجام نشده).
• برای محاسبه تفاوت بین قیمت پاک (clean price) و قیمت ناپاک (dirty/full price).
• در گزارش‌های حسابداری و مالی برای تعیین سهم بهره تعلق‌گرفته به دوره جاری.

نحو (Syntax) و پارامترها

نحو تابع ACCRINT به شکل زیر است:

=ACCRINT(issue, first_interest, settlement, rate, par, frequency, basis)

توضیح پارامترها:

مثال‌های عملی

مثال 1 — حالت رایج: اوراق نیم‌سالی با نرخ ۵٪، صدور 1 ژانویه 2020، اولین کوپن 1 ژوئیه 2020، تسویه 1 مارس 2020، ارزش اسمی 1000 و basis = 0 (30/360):

=ACCRINT(DATE(2020,1,1), DATE(2020,7,1), DATE(2020,3,1), 0.05, 1000, 2, 0)

این فرمول مقدار بهره انباشته از 1 ژانویه تا 1 مارس را برمی‌گرداند. با روش 30/360، فاصله زمانی برابر 60 روز از یک دوره 180 روزه (نیم‌سالی) است؛ بنابراین بهره انباشته ≈ 0.05 * 1000 * (60/180) = 16.6667.

مثال 2 — تسویه بعد از اولین کوپن: اگر تسویه در 1 اکتبر 2020 باشد (بین دو کوپن)، فرمول زیر را می‌نویسیم:

=ACCRINT(DATE(2020,1,1), DATE(2020,7,1), DATE(2020,10,1), 0.05, 1000, 2, 0)

در این حالت از 1 ژوئیه تا 1 اکتبر 90 روز از دوره 180 روزه است؛ بهره انباشته ≈ 0.05 * 1000 * (90/180) = 25.

مثال کاربردی: تبدیل قیمت پاک به قیمت ناپاک

فرض کنید قیمت پاک یک اوراق 980 به ازای 1000 صورت است و بهره انباشته در تاریخ تسویه 16.6667 شده است. قیمت ناپاک برابر است با:

=980 + 16.6667  ' یا به صورت محاسباتی:
=980 + ACCRINT(DATE(2020,1,1), DATE(2020,7,1), DATE(2020,3,1), 0.05, 1000, 2, 0)

این رابطه برای خریدار مهم است زیرا معمولا خریدار، مبلغ بهره انباشته را هم به فروشنده پرداخت می‌کند تا فروشنده بابت دوره‌ای که اوراق را در اختیار داشته، جبران شود.

نکات فنی و خطاهای رایج

• ترتیب تاریخ‌ها: اگر settlement ≤ issue، تابع خطا می‌دهد (#NUM). حتما از توابع DATE یا سلول‌های تاریخ استفاده کنید، نه رشته‌های متنی غیر استاندارد.
• پارامتر frequency فقط مقادیر 1، 2 و 4 را می‌پذیرد؛ مقدار اشتباه منجر به خطای #NUM می‌شود.
• پارامتر basis روی نتیجه تأثیر می‌گذارد. برای اوراق خزانه معمولاً از Actual/Actual استفاده می‌شود (basis = 1) و برای بازارهای شرکتی ممکن است 30/360 رایج باشد.
• اگر داده‌ها متنی باشند یا اکسل نتواند آنها را به تاریخ تبدیل کند، خطای #VALUE خواهید گرفت.

تفاوت ACCRINT و ACCRINTM

تابع ACCRINT برای اوراقی با پرداخت‌های دوره‌ای (کوپن) است، اما اگر اوراق در سررسید یکجا پرداخت بهره داشته باشد (مانند اوراق بدون کوپن یا zero-coupon)، از تابع ACCRINTM استفاده می‌کنیم:

=ACCRINTM(issue, settlement, rate, par, basis)

ACCRINTM بهره انباشته بین صدور و سررسید را برمی‌گرداند و پارامتر first_interest و frequency را ندارد چون پرداخت می‌تواند یک‌باره باشد.

نکات حرفه‌ای و توصیه‌ها

• همیشه از توابع DATE(year, month, day) برای جلوگیری از اشتباه در پارس کردن تاریخ‌ها استفاده کنید.
• در تحلیل‌های حساس، نتایج را با basisهای مختلف مقایسه کنید؛ چون تفاوت یک یا چند روز می‌تواند در مقادیر بزرگ مؤثر باشد.
• برای گزارش‌دهی دقیق‌تر، از فرمت‌های عددی با دقت مناسب (مثلاً دو یا چهار رقم اعشار) استفاده کنید.
• ACCRINT معمولاً برای محاسبه “بهره‌ای که به فروشنده تعلق دارد” در تاریخ تسویه استفاده می‌شود؛ بنابراین در مدل‌های ارزش‌گذاری اوراق، از آن برای تبدیل قیمت پاک به قیمت ناپاک بهره ببرید.

خلاصه

تابع ACCRINT ابزاری ساده و قدرتمند برای محاسبه بهره انباشته اوراق در اکسل است. با درک پارامترهای آن (تاریخ‌ها، نرخ، فرکانس و basis) می‌توانید محاسبات دقیق مالی، تنظیم گزارش‌ها و تسویه معاملات بازار بدهی را به درستی انجام دهید.

لطفاً از کمبود ها و مشکلات این محتوا برای ما بنویسید

ارسال