تابع PRICEMAT در اکسل

تابع PRICEMAT در اکسل برای محاسبه «قیمت به ازای هر 100 واحد اصل (Face value)» اوراق بهاداری استفاده می‌شود که بهره (سود) خود را تنها در تاریخ سررسید پرداخت می‌کنند (مثلاً اوراق با بازپرداخت سود در سررسید). این تابع زمانی کاربرد دارد که بخواهید قیمت بازار چنین اوراقی را با توجه به بازده مورد انتظار (yield) و دوره‌های زمانی مشخص محاسبه کنید.

چه زمانی از PRICEMAT استفاده کنیم؟

اوراقی که کوپن پرداختی ندارند یا سود آنها صرفاً در سررسید پرداخت می‌شود.
زمانی که می‌خواهیم قیمت بر اساس بازده مورد انتظار تعیین شود (قیمت به ازای هر 100 واحد ارزش اسمی).
برای مقایسه قیمت‌های نظری اوراق و ارزیابی اختلاف با قیمت بازار.

نحو (Syntax) و پارامترها

نحو کلی تابع PRICEMAT به صورت زیر است:

=PRICEMAT(settlement, maturity, issue, rate, yld, redemption, [basis])

توضیح پارامترها:

پارامتر	توضیح
settlement	تاریخ تسویه — تاریخی که خریدار اوراق را دریافت می‌کند (فرمت تاریخ اکسل).
maturity	تاریخ سررسید — تاریخی که اصل و سود پرداخت می‌شود.
issue	تاریخ صدور اوراق.
rate	نرخ بهره سالیانه اوراق (به صورت اعشاری، مثلاً 0.05 برای 5%).
yld	بازده مورد انتظار سالیانه (yield) به صورت اعشاری.
redemption	مقدار بازخرید به ازای هر 100 واحد ارزش اسمی (معمولاً 100).
basis	نحوه شمارش روزها (اختیاری): 0 = US (NASD) 30/360؛ 1 = actual/actual؛ 2 = actual/360؛ 3 = actual/365؛ 4 = European 30/360.

مثال ساده

فرض کنید اوراقی با مشخصات زیر داریم:

تاریخ صدور: 2020-01-01
تاریخ تسویه (خرید): 2020-06-01
تاریخ سررسید: 2023-01-01
نرخ بهره (rate): 5% (0.05)
بازده مورد انتظار (yld): 3% (0.03)
مقدار بازخرید: 100
basis: actual/actual (1)

=PRICEMAT(DATE(2020,6,1), DATE(2023,1,1), DATE(2020,1,1), 0.05, 0.03, 100, 1)

این فرمول قیمت به ازای هر 100 واحد را برمی‌گرداند. (مقدار عددی حاصل نشان‌دهنده قیمت نظری بر مبنای بازده 3٪ است.)

توضیح قدم‌به‌قدم مثال

در این فرمول:

DATE(2020,6,1) تاریخ تسویه را مشخص می‌کند.
DATE(2023,1,1) تاریخ سررسید را مشخص می‌کند.
DATE(2020,1,1) تاریخ صدور اوراق است.
0.05 نرخ کوپن سالیانه است — صرفاً برای محاسبه مقدار سود تا سررسید (اگر اوراق کوپنی داشته باشد).
0.03 بازده سالیانه مورد انتظار سرمایه‌گذار است که قیمت بر اساس آن محاسبه می‌شود.
100 مقدار بازخرید به ازای هر 100 واحد ارزش اسمی است.
1 (actual/actual) نوع شمارش روزها است که در اینجا استفاده شده است.

نکات عملی و خطاهای متداول

خطای #VALUE!: اگر تاریخ‌ها به فرمت درست نباشند یا آرگومان‌ها متن باشند.
خطای #NUM!: اگر تاریخ‌ها نامعتبر باشند (مثلاً settlement بعد از maturity) یا آرگومان‌های عددی نامناسب.
همیشه از مراجع سلولی بجای وارد کردن مقادیر ثابت در فرمول استفاده کنید تا قابل تغییر و مستندسازی باشد.
انتخاب درست basis مهم است — مخصوصاً برای اوراق بین‌المللی که روش شمارش روزها متفاوت است.
PRICEMAT قیمت را به ازای هر 100 واحد برمی‌گرداند؛ برای محاسبه قیمت واقعی روی تعداد مشخصی از اوراق، خروجی را مقیاس دهید.

مقایسه با توابع مشابه

PRICE: برای اوراقی که کوپن دوره‌ای پرداخت می‌کنند (پارامتر frequency دارد). PRICEMAT برای پرداخت سود در سررسید است.
ACCRINTMAT: محاسبه سود انباشته تا زمان سررسید. اغلب همراه با PRICEMAT برای تحلیل کامل جریان نقدی استفاده می‌شود.
YIELD: اگر قیمت را داشته باشید و بخواهید بازده را بیابید؛ معکوس محاسبه PRICEMAT است (برای اوراق با شیوه‌های پرداخت متفاوت ممکن است از YIELD یا YIELDDISC/YIELDMAT استفاده شود).

بهینه‌سازی و روش‌های پیشرفته

برای گزارش‌های پویا، مقادیر تاریخ و نرخ را در سلول‌های جدا قرار داده و از PRICEMAT با ارجاع به آن سلول‌ها استفاده کنید تا تغییر پارامترها به‌راحتی بررسی شود.
اگر می‌خواهید حساسیت قیمت نسبت به بازده را بررسی کنید، جدول داده (Data Table) یا سناریو‌ها را به‌کار ببرید و PRICEMAT را برای مقادیر مختلف yld ارزیابی کنید.
برای اوراق با پیچیدگی بیشتر (مثلاً قابلیت بازخرید یا پیش‌پرداخت)، PRICEMAT ممکن است کافی نباشد و باید مدل‌سازی جریان نقدی دستی انجام دهید.

نمونه پیاده‌سازی با ارجاع سلولی


A1: IssueDate      = DATE(2020,1,1)
A2: SettlementDate  = DATE(2020,6,1)
A3: MaturityDate    = DATE(2023,1,1)
A4: CouponRate      = 0.05
A5: YieldRate       = 0.03
A6: Redemption      = 100
A7: Basis           = 1

Formula:
=PRICEMAT(A2, A3, A1, A4, A5, A6, A7)

در این ساختار، با تغییر مقدار در سلول A5 (بازده) فوراً قیمت محاسبه‌شده در فرمول به‌روزرسانی می‌شود. این روش برای تحلیل حساسیت و ساخت داشبوردهای مالی مناسب است.

نتیجه‌گیری و توصیه‌های کاربردی

تابع PRICEMAT ابزار ساده و قدرتمندی برای محاسبه قیمت نظری اوراقی است که سود را در تاریخ سررسید پرداخت می‌کنند. برای محاسبه دقیق‌تر و قابل اتکا:

از تاریخ‌های صحیح و فرمت تاریخ اکسل استفاده کنید.
پارامتر basis را با توجه به قرارداد اوراق انتخاب کنید.
فرمول‌ها را با مراجع سلولی طراحی کنید تا تحلیل حساسیت و گزارش‌گیری آسان شود.

با ترکیب PRICEMAT، ACCRINTMAT و ابزارهای تحلیلی اکسل می‌توانید تحلیل کامل‌تری از قیمت و بازده اوراق داشته باشید و تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری را آگاهانه‌تر انجام دهید.

آیا این مطلب برای شما مفید بود ؟

خیر

بله